Małgorzata Czerwień - Już wszystko jest w porządku

Na początku niczego się nie spodziewałam. Polonista podsunął mi informację o konkursie Szukamy Polskiego Szekspira. Stwierdziłam, że skoro lubię pisać to może warto spróbować. To była moja pierwsza sztuka, więc nie liczyłam na sukces. Miałam spore braki w wiedzy i żadnego doświadczenia w tej sprawie. Podjęłam wyzwanie. Nie myślałam o punktach zwrotnych, czy cechach ukrytych postaci. Wszystko przychodziło podczas pisania.

Nagle wiadomość: Udało się. Jedziesz na obóz z Ogniskiem Teatralnym u Machulskich! Najpierw chyba był szok, radość, a potem trochę się wystraszyłam. Przecież nikogo tam nie znam. Czy dam sobie radę? A jak mnie nie polubią?

Pobyt w Serocku okazał się być poniekąd przełomowy. Wracając do domu wiedziałam już, że będę pisać. Byłam pewna, że nie będę już umiała robić mniej. Zaczęłam więcej od siebie wymagać. Odliczałam dni do październikowego spotkania.

Festiwal Korczak postawił przede mną nowe wyzwania. Był to mój debiut aktorski. Emocje towarzyszące wystawianiu własnej sztuki na deskach Teatru Powszechnego były nie do opisania. Kiedy opadła kurtyna pomyślałam, że to wcale nie musi być koniec.

Dwa tygodnie temu. Sobota.

Podziwiam wschód słońca zza szyby autobusu. Kiedy wchodzę na peron jest już jasno. „Pociąg Expres Intercity Premium do stacji Gdynia Główna, przez stację Warszawa Zachodnia, Warszawa Centralna (…) przyjedzie z opóźnieniem o 30 minut. Za utrudnienia przepraszamy.” Wełniane skarpety w pingwiny i dwie pary rękawiczek już nie pomagają. A mogłam zostać w domu.

Im bliżej Warszawy tym większy odczuwam niepokój. Nie było mnie w Ognisku ponad miesiąc… Czy warto? W ciągu ostatnich tygodni moja chęć do działania była regularnie tłumiona. Wszystko próbowało dać świadectwo bezsensu działania.

Przyjeżdżam 80 minut po czasie. W biegu zostawiam walizkę w mieszkaniu i piję herbatę.

W końcu jestem na Lubelskiej. Wpisuję kod.

Już wszystko jest w porządku. Wiem, że to właściwe miejsce i właściwi ludzie. Od wejścia uderza mnie powietrze gorące od twórczej pracy i jednocześnie przepełnione miłością do siebie nawzajem i do sztuki.

Nie mogłam zostać w domu.

Sobota/Niedziela.

Znów idę na Lubelską. Tym razem pewna.

Kolejne bloki zajęć stawiają przede mną nowe wyzwania. Improwizacje. Przełamuję się i wchodzę na scenę. Praca z kamerą. Nie tylko ja znajduję w Ognisku wszystko czego potrzebuję. Między jednym wyjazdem, a drugim, często gubię zaangażowanie, kreatywność, czy energię, a Ognisko ciągnie mnie naprzód i uzupełnia zapasy paliwa. Reżyseria. Udaje się wyjść poza ramy. Scenariusze. Działamy szybko, mózgi pracują na pełnych obrotach, a w powietrzu czuć twórczą siłę! W końcu osiągamy kondensację najlepszych pomysłów. Tu nie trzeba się bać bycia wyśmianym. Jeśli pojawi się krytyka- to tylko budująca. Poprzeczka jest postawiona wysoko, ale wszyscy się nawzajem motywują i wspierają.

To niewiarygodne, że wystarczy 6 i pół godziny! Wychodzę z masą pomysłów, inspiracji, pełna chęci do kształtowania siebie i swojego środowiska! Nie chcę już siedzieć w domu. Wiem, że muszę tu przyjeżdżać, muszę tworzyć i przekazywać tę energię innym.

Na szczęście niedługo wrócę do tych ludzi, którzy są przepełnieni wrażliwością i halinizmem, patrzą szerzej, czują więcej i chcą zmieniać na lepsze. Nie zgadzają się na bierność, a do tego są niezwykle otwarci. Zaczynam odliczanie. 5… 4…

Tadeusz Kabicz - Magia świąt

Nie przepadam za świętami. Za zakupowym szaleństwem, za brzęczącymi kolędami i za chwilowymi zrywami filantropii. Nie lubię stresu związanego z kupowaniem prezentów i myśli, że wszechobecna magia świąt skupia się tylko na moim portfelu. Nie lubię, kiedy cały świat krzyczy, że trzeba przeżywać coś głębokiego. Z rodziną. I z uśmiechem na ustach.

Dlatego cieszę się, że wigilia w Ognisku jest czymś więcej niż wymuszonym radosnym świętowaniem. Że wszystkie pokazy pod świąteczną przykrywką kryją w sobie błyskotliwe i trafne komentarze do współczesnego świata. W tym roku nie było inaczej. Kilkanaście grup przygotowało krótkie, ale jakże wdzięczne przedstawienia. I każde z nich dawało do myślenia.
Na przykład musical o wigilijnych potrawach w uroczy sposób pokazał świąteczny przerost formy nad treścią - zazwyczaj świąteczne przygotowania i próba sprostania narzuconym nam oczekiwaniom są tak duże, że nie starcza nam już sił na nic innego.
Historia Jezusa, który przychodzi w święta i na naszych oczach zaczyna czynić cuda, obnażała naszą chciwość i materializm.
Pokaz o kolędnikach-nieudacznikach poruszał temat wypaczonej religijności, która opiera się na powtarzaniu utartych formułek.
A sąd ostateczny nad świętym Mikołajem, który oskarżony zostaje o deprawacje społeczeństwa, przypomina, że każdy medal ma dwie strony. I że warto krytycznie patrzeć na świat.
Zazwyczaj te świąteczne pokazy zupełnie przypadkowo poruszają tak poważne tematy. Pozornie niewinna anegdotka gdzieś między wersami potrafi przemycić bardzo mądrą i aktualną myśl. Trzeba przyznać, że jest w tym coś niezwykłego - co roku w małej sali młodzi ludzie bezlitośnie komentują otaczającą nas rzeczywistość. I właśnie w tych komentarzach zawiera sie dla mnie magia świąt.

Ania Drabik i Maja Leszek - Hallinistyczna wrażliwość

150 km od Warszawy, w zabitej deskami wsi na lubelszczyźnie, odnajdujemy bohaterów tego artykułu. Mieszkają oni w komórce. Takiej, jaką czasami ludzie mają przy domach, kojarzycie?  

Ten budyneczek (bo trudno nazwać go budynkiem) ma zaledwie jeden pokoik i sień. Na darmo szukać łazienki. Skarpetki wiszą nad kuchenką, bo to jedyny sposób, żeby je wysuszyć. Zamiast biurka stoi stary stolik kawowy, więc dzieciom wygodniej jest odrabiać lekcje na podłodze. Łóżka są trzy na pięć osób.  W tych warunkach mieszkają oni - trójka wspaniałych chłopców i ich rodzice. To właśnie dla nich z pomocą Ogniskowiczów stworzyłyśmy w tym roku Szlachetną Paczkę.

Ciężko jest nam sobie wyobrazić, że żyjemy w domu bez prawdziwego stołu czy odkurzacza, że nie mamy kurtki zimowej, kiedy na dworze panują minusowe temperatury, że nie stać nas na szampon i szczoteczkę do zębów. Dla nich to smutna rzeczywistość. Mimo tego nie poddają się, walczą, są wytrwali.  To właśnie wytrwałość w pokonywaniu trudności jest najważniejsza w Szlachetnej Paczce.

Nie ma słów, które trafnie opisałyby radość na ich twarzach, kiedy otwierali i oglądali otrzymane prezenty. Nie wiemy, czy kiedykolwiek widziałyśmy, aby ktoś tak jak chłopcy ucieszył się z kalkulatora, słownika polsko-angielskiego czy plasteliny. Na koniec naszej wizyty mama ściska nas i pełnym wzruszenia głosem powtarza kilka razy “dziękuję”. Dla tego widoku i tego “dziękuję” warto było podjąć tę inicjatywę.

Mówią: „Jeśli ktoś prosi nas o pomoc, to znaczy że jesteśmy jeszcze coś warci”.  
Myślimy jednak, że jest nieco inaczej.  Jeśli ktoś nie prosi nas o pomoc, ale my sami zauważamy potrzebę, to właśnie wtedy ukazuje się nasza wartość. Te szeroko otwarte oczy to nic innego jak Hallinistyczna Wrażliwość, która pozwala nam widzieć więcej. Pani Halina zawsze pokazywała nam, Ogniskowiczom, że nie jesteśmy sami, że żyjemy we wspólnocie, za którą jesteśmy odpowiedzialni.

W czasie fuksówki przysięgaliśmy, że będziemy przez sztukę kształtować siebie i swoje środowisko. A tą sztuką jest między innymi sztuka dawania. Dawania bezinteresownego, dawania uśmiechu, nadziei. Nieważne jakim sposobem -  czy przez spektakl, który wyreżyserujemy, czy przez fundację, którą prowadzimy, czy właśnie przez przygotowanie Szlachetnej Paczki dla potrzebującej rodziny. Ważne, aby być zmianą TU i TERAZ.

Jerzy Ficowski napisał kiedyś “Jeśli nie ma znaku trwalszego niż my, nas też nie ma.” Zadbajmy więc naszymi działaniami o to, abyśmy byli :)  

Ania Drabik i Maja Leszek na letnich warsztatach Ogniska w 2013

Neli Khachatryan - 312 godzin

Wiecie, jak najłatwiej sprawdzić czy wypad był udany?

Kiedy wracasz do domu i nie potrafisz przez kilka pierwszych dni wrócić do ,,normalnego" życia. Letni obóz w Serocku z Ogniskiem Teatralnym „U Machulskich”, czternaście dni. Tak, ten wyjazd okazał się udany. Przez pierwszych kilka dni po powrocie czułam się jak bez ręki albo wątroby. Albo serca.
Dwa tygodnie to bardzo dużo czasu. Trzynaście razy dwadzieścia cztery (po odjęciu czasu niewspólnego/nieogniskowego pierwszego i ostatniego dnia) daje 312 godzin. Wydaje się dużo i rzeczywiście tak też było, ale nigdy nie pomyślałabym, że można się tak przywiązać do miejsc i ludzi w ciągu 312 godzin.
Na samym początku nie było łatwo. Ognisko jest dosyć mocno zżytą ze sobą społecznością i ciężko wkupić się komuś obcemu do grupy. Przez pierwsze kilka dni w pokoju, który został nazwany przez obozowiczów Pokojem Dramaturgów, co jakiś czas można było usłyszeć słowa: ,,Są trochę jak sekta, ale zobaczymy co z tego będzie'', które po jakimś czasie zamieniły się w: ,,Są trochę jak sekta, ale wydają się być bardzo fajni'', żeby na końcu przybrać formę: ,,Są trochę jak sekta, ale ja chcę należeć do tej sekty''. Cały czas dużo się dzieje, harmonogram dnia nie przewiduje odpoczynku, zmusza młode mózgi do kreatywnego myślenia, do ciągłego wymyślania nowych rzeczy, do pracy nad sobą, do kształtowania siebie i wszystkich wokół poprzez sztukę w każdej jej formie. Ci ludzie nigdy nie są nasyceni, chcą tworzyć, pracować, być jeszcze lepsi, ambitniejsi. Zmęczenie nie ma tu w ogóle nic do powiedzenia. Sen? Sen jest dla słabych! Wartości takie jak wrażliwość, empatia, zrozumienie, pomoc są stawiane na najwyższym szczeblu. Nie ma tu żadnego skrępowania, strachu czy wstydu. Tony jedzenia i różnorodnych rzeczy przywiezione z domu sprawiają, że tu naprawdę jest jak w domu.
Cztery miesiące później - Festiwal Korczak. Dwa dni. Przyjeżdżam do Warszawy widocznie spóźniona, wchodzę do pokoju, w którym znajduje się kilka poznanych w lipcu osób i już gdzieś tam w powietrzu czuję ogniskową moc. Ci ludzie po prostu nią emanują. Wsiąknęła w nich, w ich krew, płuca, cerę i bije na kilometry. Z godziny na godzinę bije mnie coraz bardziej. Apogeum osiągane jest drugiego dnia, podczas inauguracji nowego roku szkolnego Ogniska. Inscenizacje sztuk nagrodzonych w konkursie ,,Szukamy Polskiego Szekspira'', wykonane w całości przez ogniskowiczów, filmik zwieńczający całe dwa tygodnie serockowego pobytu, filmik zwieńczający całą historię Ogniska, od samego jego początku, podziękowania, nagrody, historie, dowcipy, to wszystko podziało z taką siłą, z ogniskowym uderzeniem, iż siedząc w jednym z rzędów na foteliku w Teatrze Powszechnym nie widziałam, nie czułam żadnej różnicy między tu a tam. Ognisko postanowiło zawładnąć całą Warszawą, Polską, a kiedyś pewnie i światem.

Magdalena Górska - Jan Machulski: Postać wyjątkowa

premiera "Ślubów panieńskich" Aleksandra Fredry w reżyserii Jana Machulskiego

(w obsadzie jeden rocznik Ogniskowiczów, a wśród nich oczywiście autorka wspomnienia Magdalena Górska)

Bardzo dobrze pamiętam moją pierwszą rolę w zawodowym teatrze. Miałam wtedy 13 lat i grałam Nelly w spektaklu "Bankructwo Małego Dżeka" Janusza Korczaka w reżyserii Haliny Machulskiej w Teatrze Ochoty. Jedną z głównych ról w spektaklu grał Jan Machulski. Kiedyś staliśmy razem za kulisami przed moim wejściem i powiedziałam do Niego: "Nie lubię tej sceny. Nie lubię grać tego momentu". Pan Jan odpowiedział : "Musisz sobie jakoś inaczej o tym pomyśleć. Nie można wychodzić na scenę jak się tego nie lubi".
W pracy spotkałam się z Nim jeszcze tylko raz, kilka lat później, gdy reżyserował "Śluby Panieńskie" w Centrum Kultury Łowicka. Grałam w tym spektaklu Anielę, byłam wtedy w klasie maturalnej. Pan Jan dał mi wówczas nadzieję, że moja dziecięca przygoda z aktorstwem może mieć swój dalszy ciąg. Że mogę być "dorosłą" aktorką. Podobały mi się w Jego podejściu do aktorstwa lekkość, dystans i jednocześnie profesjonalizm. Nie było w tym niczego "na siłę", wyciskanego "w pocie czoła ". To była zabawa niosąca ze sobą sens i treść.
Pan Jan był dla nas, dzieci z Ogniska, postacią wyjątkową. Pani Halina na stałe otaczała nas twórczą opieką. Pan Jan przychodził rzadko, trochę czekaliśmy, żeby zobaczyć "gwiazdę", "legendarnego aktora". Było w tych spotkaniach coś magicznego, a jednocześnie zwyczajnego, pełnego uśmiechu i wdzięku. Może to zabrzmi zabawnie, ale Pan Jan był dla mnie najbardziej "amerykańskim" polskim aktorem, jakiego poznałam.

PS. Właściwie to popularność Pana Jana sprawiła, że moja mama przyprowadziła mnie na egzaminy do Ogniska, gdzie na wiele ważnych lat trafiłam pod skrzydła Pani Haliny.

Jakub Prange-Barczyński - Festiwal Korczak 2016

Dlaczego nie kino? Czemu nie piątkowy seans w telewizji? A może film ściągnięty przez internet obejrzany w domowym zaciszu. Nic nie robi na mnie takiego wrażenia jak teatr. Wraz z kilkudziesięcioma osobami w różnym wieku zostaję wpuszczony do sali, w której nie wiem czego się spodziewać. Gasną światła, a sala zamienia się w zupełnie inne miejsce. Pociąg, szkoła, wspomnienia, lub po prostu życie, z którym się utożsamiamy. W miejsca, które zaskakują, wprawiają w poruszenie i zapierają dech w piersiach, wprowadził mnie festiwal Korczak.

Szesnaście razy w ciągu dziesięciu dni  z wielkimi oczekiwaniami siadałem na fotelu przed sceną, wraz z tłumem podekscytowanych dzieci i szesnaście razy wstawałem szczęśliwy i zadowolony, patrząc na młodych, uśmiechniętych kompanów, gotowych do rozmowy z aktorami po występie.

Festiwal zapewniał wielką różnorodność spektakli, od „Co dwie głowy to nie jedna” dla najmłodszych przedszkolaków, po „ #enterorestes” dla prawie dorosłej młodzieży, oczekującej niesamowitych wrażeń. Łączący pokolenia, nagrodzony nagrodą główną i wieloma wyróżnieniami, spektakl „A niech to gęś kopnie” wywołał śmiech i poruszenie u wszystkich widzów. Gęś z depresją, przemierzająca świat w poszukiwaniu konsumenta, wywoływała śmiech u rodziców, dziadków, a co najważniejsze dzieci, które przecież dla Korczaka były najważniejsze. Były też spektakle, które wzruszały. „ONY”, przedstawienie bez scenografii, zabierające widza w podróż, którą jest życie. Pełne metaforycznych przekazów widowisko, wywołujące przemyślenia i u niektórych łzy. Drugim takim pokazem było „Tutaj jest wszystko”. Zostaliśmy zaprowadzeni do namiotu, zbudowanego na potrzeby spektaklu. Słuchaliśmy opowieści chłopca o jego pierwszej miłości, książce i walki z ojcem-tyranem.

Ze smutną rzeczywistością, mogli spotkać się widzowie, oglądając  story-lab, genialny wynik warsztatów przeprowadzonych przez festiwal Korczak. Ogniskowi instruktorzy: Sebastian Królikowski i Marcin Zbyszyński w znakomity sposób poprowadzili uczestników warsztatów. Porównanie dzisiejszych czasów z latami osiemdziesiątymi, daje dużo do myślenia. Kiedyś walka o własne prawa, dzisiaj o kursy językowe zagranicą.

Festiwal się kończy, a ja wychodzę trochę inny, bo teatr zmienia. Na szczęście zawsze na lepsze. Teatr oświeca, powiększa horyzonty, pokazuje cele, daje możliwości, zabiera w inny świat, a przede wszystkim żyje  i daje żyć nam, tym którzy go doceniają. Za to wszystko dziękuję 20. edycji festiwalu Korczak!

jury młodzieżowe w trakcie rozdawania nagród :)

Wielcy aktorzy w wielkich rolach 2

             czterowersy powstały na letnich warsztatach dramaturgiczno-teatralnych latem 2016

Agata Buzek jako Sabina w „Rewersie”

                Zrozpaczona matka umysł swój wytęża:

                Dlaczego Sabinka nadal nie ma męża?!

                Ona taka uczynna, mądra i miła,

                Co tam, że amanta w kwasie rozpuściła.

 Karolina I. Kaleta

Jerzy Stuhr jako Filip Mosz w filmie „Amator”

               Marzenia idą sznurem

               Za młodym Jerzym Stuhrem

               Obserwuje świat nie jako Amator,

               Lecz życia ludzkiego realizator.

Gabriela Stankiewicz 

Barbara Krafftówna jako Felicja w „Jak być kochaną”

               Lot samolotem daje chwilę wytchnienia,

               Lecz w trakcie niego wracają wspomnienia.

               Kreacja tej roli uszyta na miarę

               Od ról komediowych była kroków więcej niż parę.

Julia Wróbel

Daniel Olbrychski jako Kmicic w "Potopie"

               Ej, Danielu, skąd ten wąs?

               Ten tu? Ten co całą Szwecją trząsł

               Ten przez który złowrogo Lubiczem zawieje

               No cóż, powie Daniel,

               Wąs nie mój, a Kmicica Andrzeja

Alicja Wolniewicz

Tadeusz Łomnicki jako Pan Wołodyjowski w "Potopie"

               Rok nauki szermierki, pół roku jazdy konno,

               Choć Hoffmanowi narzekał na zdrowie, by wyjść ręką obronną

               Najpierw Anusia, potem Basieńka, coraz to nowa,

               Choć w nagłych razach musi być jedna wola i jedna głowa.

Jan Wieteska